مهر نیوز mehrnewsخبرگزاری مهر، گروه استانها: گروههای جهادی در سالهای اخیر تنها به فعالیتهای محرومیتزدایی محدود نماندهاند و در بزنگاههای بحرانی نیز به یکی از ظرفیتهای مردمی برای امدادرسانی تبدیل شدهاند.
محمود مدینه، رابط جهادی شهرداری منطقه یک تهران، در گفتوگویی تفصیلی با خبرنگار مهر از تجربه حدود ۱۵ سال فعالیت یک گروه جهادی میگوید؛ گروهی که فعالیت خود را با ساخت مدرسه و مسجد در مناطق محروم جنوب کرمان آغاز کرد و در جریان جنگ اخیر، بخشی از توان خود را به کمکرسانی به خانوادههای آسیبدیده در تهران اختصاص داد.
مدینه نگاه در این گفتوگو از حضور جهادگران در میدان تجریش، شیشهگذاری صدها واحد مسکونی، انجام تعمیرات و مرمت خانههای آسیبدیده، توزیع اقلام معیشتی و همچنین کمک به اسکان خانوادههای جنگزده سخن میگوید و معتقد است تجربه این دوره، سرمایهای برای مدیریت بحرانهای آینده خواهد بود.
* ابتدا درباره فعالیت گروه جهادی و حوزه مأموریت آن توضیح دهید. از چه زمانی فعالیت خود را آغاز کردید؟
تقریباً ۱۵ سال است که در حوزه فعالیتهای جهادی حضور داریم. در کنار این فعالیتها، یک قرارگاه جهادی در جنوب کرمان راهاندازی کردهایم که هدف اصلی آن، خدمترسانی به مناطق محروم و کمک به رفع بخشی از نیازهای زیرساختی این مناطق است.
در طول این سالها، معمولاً سالی دو یا سه بار به مناطق هدف اعزام میشویم و در روستاهای محروم فعالیت میکنیم. ساخت مدرسه، مسجد و انجام برخی اقدامات عمرانی از جمله برنامههای اصلی گروه بوده است.
در این مدت حدود ۱۰ مدرسه ساختهایم و در حال حاضر نیز ساخت دو مدرسه دیگر در جنوب کرمان در دست اجراست. این بخش از فعالیتهای ما یک برنامه مستمر و روتین است و ارتباط گروه با این مناطق همچنان ادامه دارد.
* فعالیت گروه در تهران و بهویژه در زمان جنگ تحمیلی اخیر چه تفاوتی با فعالیتهای معمول شما داشت؟
فعالیتهای جهادی فقط به محرومیتزدایی در مناطق دوردست محدود نمیشود. وقتی یک بحران اتفاق میافتد، نیروهای جهادی باید بتوانند متناسب با نیاز موجود، ظرفیت خود را وارد میدان کنند.
در جریان جنگ تحمیلی اخیر نیز همین اتفاق افتاد. بچههای گروه بلافاصله وارد فعالیتهای امدادی و خدماتی شدند. از آواربرداری و کمک به بازگرداندن شرایط عادی به خانههای آسیبدیده گرفته تا نصب شیشه و انجام تعمیرات، هر کاری که در توان گروه بود و مورد نیاز بود، انجام شد.
یکی از محورهای مهم فعالیت ما در همین دوره، کمک به بازسازی و ترمیم خانههایی بود که در جریان حوادث آسیب دیده بودند.
* در این مدت در منطقه یک تهران هم حضور داشتید؟
بله. منطقه یک تهران و میدان تجریش یکی از نقاط مهمی بود که نیروهای جهادی در آن حضور پیدا کردند. این میدان حدود ۱۶۵ سال قدمت دارد و از نقاط شناختهشده منطقه یک تهران است.
در آن مقطع، بچههای جهادی در کنار مجموعه شهرداری در میدان حضور داشتند و در انجام امور مورد نیاز کمک میکردند. همکاری شهرداری در این زمینه بسیار خوب بود و امکانات و ظرفیتهای مورد نیاز را در اختیار گروه قرار دادند.
تجربه حضور در جنگ تحمیلی اخیر برای بچهها مهم بود، چون در یک فضای واقعی بحران، باید سریع تصمیم میگرفتند، کار را سازماندهی میکردند و در کنار سایر نیروها وظیفه خود را انجام میدادند.
* اگر بخواهیم عملکرد چهار ماه اخیر گروه را به صورت آماری بررسی کنیم، چه اقداماتی انجام شده است؟
در چهار ماه اخیر بخش قابل توجهی از فعالیتها به شرایط جنگ و کمک به خانوادههای آسیبدیده مربوط بود. بچههای گروه در زمینه نصب شیشه های شکسته شده در پی تجاوز دشمن، تعمیرات و سایر خدمات مورد نیاز در کنار مجموعههای مسئول فعالیت کردند.
یکی از اقدامات اصلی، راهاندازی کارگاههای شیشهسازی و شیشهبری برای تأمین نیاز خانههای آسیبدیده بود. حدود ۲۵۰ واحد مسکونی با شیشههای یکجداره و حدود ۸۰ تا ۹۰ واحد نیز با شیشههای دوجداره تجهیز شدند.
این کار با هماهنگی شهرداری انجام میشد. نیروهای جهادی آموزشهای لازم را دیده بودند و پس از تحویل شیشهها و تجهیزات مورد نیاز، عملیات نصب را در خانهها انجام میدادند.
در کنار آن، در برخی مناطق که خانوادهها نیاز بیشتری داشتند، بستههای ارزاق و اقلام معیشتی نیز توزیع شد.
* آیا فعالیتها فقط به نصب شیشه محدود میشد یا تعمیرات داخل خانهها هم انجام میدادید؟
بخشی از خانهها آسیب جدی دیده بودند و برخی دیگر نیاز به تعمیرات جزئی داشتند. در مواردی که امکان انجام کار توسط گروههای جهادی وجود داشت، بچهها وارد عمل شدند.
در حدود ۶۰ تا ۸۰ خانه، تعمیرات و مرمتهای جزئی انجام شد. ممکن بود یک خانه نیاز به گچکاری داشته باشد، خانه دیگری نیازمند تعمیر بخشهایی از بنا باشد یا کارهای اصطلاحاً خردهکاری وجود داشته باشد. نیروهای گروه در این موارد مستقر میشدند و تا جایی که در توانشان بود، کار را انجام میدادند.
این نوع فعالیتها شاید در ظاهر کوچک به نظر برسد، اما برای خانوادهای که خانهاش آسیب دیده و درگیر مشکلات متعدد است، همین اقدامات میتواند بخش مهمی از روند بازگشت به شرایط عادی باشد.
* در کنار فعالیتهای تهران، برنامه محرومیتزدایی در جنوب کرمان هم ادامه پیدا کرد؟
بله، این فعالیت متوقف نشد. گروه همچنان برنامه ساخت مدارس در جنوب کرمان را دنبال میکند.
بعد از فعالیتهای مربوط به جنگ تحمیلی اخیر، بخشی از نیروها مجدداً برای ادامه پروژههای عمرانی به جنوب کرمان رفتند و برنامه اعزام دیگری نیز برای شهریورماه پیشبینی شده است.
برای ما مهم است که فعالیت جهادی را به یک موضوع مقطعی تبدیل نکنیم. بحران ممکن است یک روز اتفاق بیفتد و تمام شود، اما محرومیت و نیاز مناطق کمبرخوردار همچنان وجود دارد.
بنابراین، هم باید برای شرایط بحرانی آماده باشیم و هم برنامههای محرومیتزدایی و خدمترسانی مستمر را ادامه دهیم.
* چشمانداز شما برای ادامه فعالیتهای جهادی در منطقه یک تهران چیست؟
مهمترین مسئله، حفظ آمادگی است. بچههای گروه در جریان این اتفاقات تجربه زیادی به دست آوردند و آموزش دیدند.
امروز اگر خدای نکرده بحران دیگری رخ دهد، دیگر شرایط مانند روز اول نیست؛ نیروها تجربه عملی دارند، با روند کار آشنا شدهاند و میدانند در چنین شرایطی چگونه باید وارد میدان شوند.
ما در زمینه شناسایی خانوادههای نیازمند و آسیبدیده نیز اطلاعات و فهرستهایی داریم که میتواند در زمان بحران مورد استفاده قرار گیرد.
از طرف دیگر، باید تجهیزات و امکانات گروهها نیز تکمیل شود. نیروی انسانی آموزشدیده وقتی میتواند مؤثر باشد که ابزار و امکانات لازم برای انجام مأموریت را هم در اختیار داشته باشد.
* همکاری شهرداری و سایر دستگاههای مسئول با گروههای جهادی در این مدت چگونه بود؟
در جریان جنگ اخیر، همکاری دستگاهها بسیار خوب بود. بهویژه در حوزه تجهیز گروه و تأمین امکانات، شهرداری کمک زیادی کرد و این حمایت باعث شد بتوانیم سریعتر وارد میدان شویم.
البته در بخشهای دیگر نیز برخی دستگاهها و مجموعهها کمک کردند. شاید این همکاریها در همه حوزهها به یک اندازه نبود، اما در مجموع ظرفیتهای مختلف کنار هم قرار گرفتند.
به اعتقاد من، یکی از نقاط قوت کار جهادی همین همکاری میان مردم، گروههای مردمی و دستگاههای اجرایی است. وقتی این ظرفیتها در کنار یکدیگر قرار بگیرند، سرعت واکنش در شرایط بحران بسیار بیشتر میشود.
* یکی از موضوعات مهم در زمان جنگ، اسکان خانوادههای آسیبدیده بود. گروه شما در این زمینه هم فعالیت داشت؟
بله. در روزهای ابتدایی که شرایط بحرانیتر بود، با همکاری شهرداری در بحث اسکان خانوادههای آسیبدیده کمک میکردیم.
خانوادههایی که خانههایشان آسیب دیده بود، در برخی مراکزی که شهرداری برای اسکان در نظر گرفته بود مستقر میشدند. بخشی از این مراکز شامل هتلهایی بود که برای این منظور تجهیز شده بودند.
نیروهای جهادی نیز در روند استقرار و ساماندهی خانوادهها کمک میکردند تا افرادی که خانههایشان آسیب دیده بود، در کوتاهترین زمان ممکن سرپناه مناسبی داشته باشند.
به تدریج و با ساماندهی شرایط، برخی خانوادهها در محلهایی که برای اسکان موقت در نظر گرفته شده بود مستقر شدند و روند خدماترسانی ادامه پیدا کرد.
جهاد؛ از محرومیتزدایی تا مدیریت بحران
تجربهای که مدینه نگاه از آن سخن میگوید، تصویری از تغییر نقش گروههای جهادی در سالهای اخیر ارائه میکند؛ گروههایی که بخشی از فعالیت آنها همچنان بر محرومیتزدایی، ساخت مدرسه و مسجد و کمک به مناطق کمبرخوردار متمرکز است، اما در زمان بحران نیز میتوانند به عنوان یک ظرفیت آماده مردمی وارد میدان شوند.
از جنوب کرمان تا شمال تهران، از ساخت مدرسه تا نصب شیشه خانههای آسیبدیده و از توزیع اقلام معیشتی تا کمک به اسکان خانوادهها، وجه مشترک این فعالیتها حضور نیروهایی است که تلاش میکنند بخشی از نیاز موجود را در میدان پاسخ دهند.
مدینه نگاه معتقد است مهمترین دستاورد این دوره، تنها تعداد خانههای تعمیرشده یا شیشههای نصبشده نیست؛ بلکه تجربهای است که برای نیروهای جهادی باقی مانده و میتواند در صورت وقوع بحرانهای آینده، سرعت و کیفیت واکنش آنها را افزایش دهد.
اکنون گروههای جهادی در کنار ادامه برنامههای محرومیتزدایی، خود را برای فعالیتهای آینده در تهران نیز آماده میکنند؛ ظرفیتی که به گفته رابط جهادی شهرداری منطقه یک تهران، آموزش، سازماندهی، تجهیزات و همکاری دستگاههای مسئول، چهار ضلع اصلی آن را تشکیل میدهند.
اضافه کردن دیدگاه