پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازیغزال راهب، رئیس مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، با حضور در پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی، با تشریح جایگاه مهندسی ارزش در اجرای پروژههای عمرانی و حملونقلی کشور گفت: مهندسی ارزش سالهاست به عنوان یکی از روشهای تصمیمسازی و تصمیمگیری در پروژهها مطرح است، اما در دو سال گذشته، استفاده از این روش در مرکز تحقیقات با جدیت بیشتری دنبال شده است.
انتخاب راهکارهای بهینه و استفاده موثرتر از منابع در اجرای پروژهها
رییس مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، هدف از به کارگیری مهندسی ارزش را انتخاب راهکارهای بهینه و استفاده موثرتر از منابع عنوان کرد و افزود: اهمیت این موضوع بویژه در پروژههای حمل و نقلی بیشتر است، چراکه این پروژهها معمولا به اعتبارات قابل توجهی نیاز دارند و یک تصمیم نادرست میتواند منابع زیادی را درگیر کند.
به گفته راهب، مهندسی ارزش در واقع ادبیاتی برای تصمیمگیری و تصمیمسازی است. در این فرایند، قرار نیست یک گزینه از ابتدا به عنوان راهکار نهایی پذیرفته شود، بلکه گزینههای مختلف درکنار یکدیگر قرار میگیرند و ابعاد مختلف آنها بررسی میشود.
موضوعات فنی و تخصصی، مبنای تصمیمگیری و اجرای پروژههای عمرانی
وی در بیان ویژگیهای مهندسی ارزش، توضیح داد: در این فرایند، تصمیم سازی صرفا توسط یک مجموعه یا یک تخصص انجام نمیشود بلکه کنشگران و ذی نفعان مختلف در جلسات تخصصی کنار یکدیگر قرار میگیرند و موضوعات فنی و تخصصی، مبنای گفتوگو و تصمیمگیری میشود.
سازوکارهای مهندسی ارزش در کتابی در مرکز تدوین و منتشر شد
رئیس مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی گفت: در سنوات گذشته، مرکز تحقیقات، مطالعات و پژوهشهایی را در قابل توسعه مدیریت پروژه انجام شداد که حاصل آن در قالب یک کتاب و تعیین ساز و کارهای این فرایند تدوین شد.
به گفته راهب، در سنوات گذشته، مهندسی ارزش، در همراهی با سازمان برنامه و بودجه در سه پروژه مهم عمرانی کشور شامل مونو ریل قم، راه آهن دورود-اندیمشک و آزادراه تهران-شمال عملیاتی شد.
بررسی راهکارهای افزایش ظرفیت مسیر موجود یا تغییر مسیر در راه آهن دورود-اندیمشک
راهب در تشریح استفاده از مهندسی ارزش در اجرای پروژه راهآهن دورود–اندیمشک گفت: این خط در یکی از قطعات مسیر راهآهن سراسری غرب کشور قرار دارد و با اتصال به شبکه ریلی کشور، عهدهدار حمل بار و جابهجایی مسافر است. با توجه به نیاز منطقه، افزایش ظرفیت این مسیر ضرورت داشت.
بنابراین، برای ارتقا و افزایش ظرفیت این خط ریلی، دو گزینه اصلی شامل استفاده از راهکارهایی برای افزایش ظرفیت مسیر موجود، از جمله برقیکردن خط و سایر راهکارهای تکنولوژیک و همچنین گزینه تغییر مسیر که میتوانست ظرفیت بیشتری ایجاد کند، اما در مقابل، طول مسیر را افزایش میداد، مورد بررسی قرار گرفت.
رئیس مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی گفت: در فرآیند مهندسی ارزش، این دو گزینه در کنار یکدیگر بررسی شد و در نهایت، تصمیم بر افزایش ظرفیت مسیر موجود نهایی و عملیاتی شد. به این ترتیب، به جای رفتن به سمت تغییر مسیر و افزایش قابل توجه طول خط، ظرفیت همان مسیر موجود مورد توجه قرار گرفت و نتایجی به دست آمد که مورد قبول جامعه تخصصی مرتبط قرار گرفت.
صدور نخستین مجوز محیط زیستی برای اجرای قطعه سوم آزادراه تهران-شمال
راهب در ادامه به اجرای قطعه سوم آزادراه تهران–شمال اشاره کرد و گفت: قطعه سوم این آزادراه، پروژهای بسیار مهم بود که در کنار مسائل فنی و اجرایی، بر مبنای ملاحظات محیطزیستی و بررسی گزینههای مختلف تعیین تکلیف شد.
به گفته رییس مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، با ایجاد همافزایی میان کنشگران و شکلگیری گفتوگو میان مجموعههای مرتبط، با بررسی گزینههای مختلف، مسیر بهینه انتخاب شد.
وی خاطرنشان کرد: قطعه سوم آزادراه تهران- شمال به عنوان یکی از نخستین پروژه عمرانی با همافزایی و گفتوگو میان کنشگران، مجوز محیطزیستی برای اجرای یک قطعه را دریافت کرد.
تعیین تکلیف پروژه نیمهکاره منوریل قم به عنوان بخشی از ظرفیت قطار شهری
راهب درباره پروژه منوریل قم نیز گفت: این پروژه نمونه متفاوتی بود. از یک سو، بخشی از منوریل، از جمله پایههای آن، در سالهای گذشته اجرا شده، اما پروژه نیمهکاره رها شده بود. از سوی دیگر، فرآیند ساخت قطار شهری قم نیز آغاز شده بود و همین وضعیت، ضرورت تصمیمگیری درباره آینده این دو پروژه را دو چندان میکرد.
وی افزود: در این شرایط، سه گزینه تکمیل منوریل، تکمیل قطار شهری یا تلفیق این دو پروژه پیشروی ما قرار داشت.. بنابراین به جای اینکه صرفاً یکی از پروژهها را ادامه دهیم، تلاش شد با استفاده از مهندسی ارزش، ظرفیتها و امکانات موجود هر دو پروژه بررسی شود. در نهایت، پس از بررسی گزینههای مختلف، تصمیم بر این شد که با انجام تغییرات فنی لازم، از ظرفیت ایجادشده در منوریل بهعنوان بخشی از ظرفیت قطار شهری قم استفاده شود و این ظرفیت به شبکه قطار شهری افزوده شود.
مهندسی ارزش نه صرفا کاهش هزینه که اتخاذ بهترین راهکار است
راهب با تاکید بر اینکه تجربه این پروژهها، تعریف دقیقتری از مهندسی ارزش ارائه میدهد، گفت: مهندسی ارزش صرفاً به معنای کاهش هزینه یک پروژه نیست. موضوع اصلی این است که پیش از اتخاذ تصمیم نهایی، گزینههای مختلف بررسی شوند و متخصصان و ذینفعان درباره آنها گفتوگو کنند تا بهترین راهکار انتخاب شود.
وی افزود: در پروژههای عمرانی، گاهی یک تصمیم میتواند مسیر یک پروژه را برای سالها تعیین کند؛ بنابراین مهم است که تصمیمسازی پیش از اجرای تصمیم نهایی و با بررسی همه گزینههای ممکن انجام شود.
استفاده از منابع ملی به شکل هدفمند در اجرای پروژههای عمرانی
رئیس مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی تصریح کرد: تجربه پروژههای راه آهن دورود-اندیمشک، آزادراه تهران-شمال و منوریل قم نشان میدهد که مهندسی ارزش میتواند به ما کمک کند از ظرفیتهای موجود بهتر استفاده کنیم، گزینههای مختلف را دقیقتر ببینیم و منابع کشور را موثرتر و هدفمندتر به کار بگیریم.
به گفته راهب، با مطالعه بیشتر و استفاده جدیتر از این روش، میتوان منابع کشور را به نحو موثرتری حفظ و از آنها استفاده کرد.
اضافه کردن دیدگاه